TỔNG HỢP CÁC BÀI VĂN MẪU HAY NHẤT VỀ TÁC PHẨM TAM ĐẠI CON GÀ

PHÂN TÍCH HÀNH ĐỘNG VÀ LỜI NÓI CỦA NHÂN VẬT ĐỂ LÀM SÁNG TỎ THỦ PHÁP GÂY CƯỜI TRONG TAM ĐẠI CON GÀ

Bài làm

      Truyện cười là một trong những thể loại dân gian đặc sắc thường kể về những việc xấu, trái với tự nhiên trong cuộc sống, có tác dụng gây cười hoặc phê phán một cách nhẹ nhàng. Truyện cười Tam đại con gà là một câu chuyện như vậy, truyện đem đến tiếng cười hài hước, dí dỏm, phê phán những thầy đồ đã dốt còn hay giấu dốt. Tiếng cười bật lên qua hành động và lời nói của anh thầy đồ.

Trong một câu chuyện cười, tiếng cười chỉ bật lên khi có hai điều kiện, trước hết đó phải là hiện tượng đáng cười, cái đáng cười phải chứa đựng trong nó những mâu thuẫn trái tự nhiên, nó thường đối lập với những thứ tốt đẹp. Thứ hai, người nghe phải phát hiện ra cái vô lí, cái đáng cười, chỉ khi đó câu chuyện mới có ý nghĩa.

Truyện Tam đại con gà đã tạo nên tiếng cười bằng nghệ thuật gây cười đặc sắc. Trước hết tiếng cười được tạo nên mâu thuẫn tiềm tàng: anh thầy đồ đã dốt nhưng huênh hoang, hay khoe mẽ, đi đâu cũng cho rằng mình văn hay chữ tốt. Một người người tưởng anh ta tài giỏi thật, nên đã mời anh ta về nhà dạy con. Mâu thuẫn này chính là điều kiện, cơ sở để bật ra tiếng cười ở phần tiếp theo.

Vì dốt nên khi đi dạy, tất anh ta sẽ gặp nhiều tình huống phải xử lí. Tình huống đầu tiên chính là gặp chữ “kê” trong “Tam thiên tự”. Bởi dốt nát nên anh ta không biết đọc chữ ấy thế nào. Anh ta là kẻ dốt nát về kiến thức sách vở, nhưng lại vô cùng liều lĩnh đáp: “Dủ dỉ là con dù dì”, sự dốt nát đã được bộc lộ. Anh ta không chỉ dốt về kiến thức sách vở mà còn dốt về kiến thức đời sống, vì trên đời này làm gì có cón dủ dỉ, dù dì. Nhưng anh ta cũng tỏ ra vô cùng thận trọng, bảo học sinh học nhỏ, trong lòng thấp thỏm, bất an vì sợ mọi người sẽ phát hiện ra sự dốt nát của mình. Đỉnh điểm của sự dốt nát chính là hành động cúng thổ địa, xin đài âm dương ba lần, cả ba lần đều nhận được một đồng xấp và một đồng ngửa, tức là nhận được sự đồng tình của thổ địa. Có chỗ dựa về mặt tâm linh anh ta tỏ ra tự tin hơn, yêu cầu học trò đọc to, huênh hoang rằng mình tài giỏi.

Nhưng chính lúc anh ta đang ung dung, huênh hoang nhất lại bị bố của đứa trẻ, người nông dân vạch trần sự dốt nát. Sự hài hước được tăng cường hơn trong ý nghĩa : “Mình đã dốt, thổ công nhà nó cũng dốt nữa”. Đây là chi tiết quan trọng làm cho tiếng cười thêm phần thú vị, sảng khoái. Câu nói này cho chúng ta thấy, bản thân anh thầy đồ cũng biết mình dốt nhưng cố tìm cách chống chế nên tiếng cười vì thế mà bật lên giòn giã hơn. Dù bị vạch trần nhưng anh ta vẫn chống đối lại một cách yếu ớt: “Tôi vẫn biết chữ ấy là chữ kê, mà kê nghĩa là gà. Tôi muốn dạy cho cháu đến tam đại con gà: Dủ dỉ là con dù dì/ Dù dì là chị con công/ Con công là ông con gà”. Câu nói của anh ta đã cho thấy bản chất đã dốt nhưng lại hay khoe mẽ, sĩ diện.

Với kết cấu ngắn gọn, chặt chẽ, ngay từ đầu mâu thuẫn gây cười đã được bộc lộ. Nhưng các tác giả dân gian đã khéo léo tăng kịch tính cho tình huống đó bằng cách dẫn dắt câu chuyện tự nhiên, hợp lí. Kết hợp ngôn ngữ kể chuyện tài tình, ngôn ngữ nhân vật đặc sắc. Nghệ thuật phóng đại, cường điệu cho thấy rõ hơn cái dốt, và thói sĩ diễn hão của ông thầy đồ.

Tác phẩm lên tiếng phê phán thói giấu dốt và sĩ diện hão. Thực ra bản thân cái dốt không đáng cười mà đáng cười sự che giấu cái dốt, khoe mẽ, sĩ diện. Qua tác phẩm các tác giả dân gian cũng ngầm gửi gắm, khuyên răn mỗi chúng ta hãy mạnh dạn học hỏi để tiến bộ hơn nữa, tránh thói giấu dốt, sĩ diện hão.

CẢM NHẬN VỀ TRUYỆN CƯỜI TAM ĐẠI CON GÀ

Bài làm

     Truyện cười là những câu chuyện dân gian ngắn, có kết cấu chặt chẽ về những sự việc, hành vi trái tự nhiên của con người, có tác dụng gây cười, nhằm mục đích giải trí và phê phán xã hội. Truyện cười thường có hai loại: Truyện khôi hài và truyện trào phúng trong đó truyện khôi hài chủ yếu nhằm mục đích giải trí (tuy nhiên vẫn bao hàm giá trị giáo dục) còn truyện trào phúng được sáng tác với mục đích phê phán, trong số những câu chuyện hay có truyện “Tam đại con gà” thuộc thể loại truyện trào phúng, đối tượng phê phán trong truyện là anh thầy đồ học hành dốt nát nhưng đi đâu cũng lên mặt văn hay chữ tốt và dẫn đến việc dạy sai kiến thức cho học sinh.

Đọc tiếp  PHÂN TÍCH NHƯNG NÓ PHẢI BẰNG HAI MÀY

Mâu thuẫn chủ đạo và xuyên suốt trong cả câu chuyện đó là thầy đồ dốt chữ nhưng lại hay khoe khoang mình văn hay chữ tốt, giấu đi cái dốt của mình, liều lĩnh đi dạy trẻ và từ đó hàng loạt các tình huống gây cười xuất hiện. Thứ nhất, khi dạy sách Tam Thiên Tự sau chữ “tước” là chim sẻ sẽ đến chữ “kê” là gà, tuy nhiên mặt chữ có nhiều nét rắc rối và học sinh lại hỏi gấp nên ông thầy đã nhắm mắt nói liều “dủ dỉ là con dù dì”. Cách giải quyết tình huống trong lúc “cấp bách” của người thầy đã bộc lộ ra sự dốt nát, kém hiểu biết đến tận cùng vì trong Hán tự không hề có chữ “dù dì” và kể cả trong thế giới động vật cũng không có con nào tên là dù dì. Người thầy này không chỉ kém về kiến thức trong sách vở mà còn kém hiểu biết về kiến thức thực tế. Thầy biết cái sai của mình nhưng vẫn cố dấu dốt, thể hiện ở việc thầy bảo học trò đọc khẽ vì sợ người khác nghe thấy và phát hiện ra cái sai của mình.

Tình huống gây cười và đáng phê phán thứ hai của ông thầy đó là ông tìm đến thổ công để nhờ sự giúp đỡ mà không phải là đi hỏi các thầy khác hay bạn bè xung quanh. Thầy đồ không tìm đến các vị thầy khác để xin chỉ giáo mà lại mê tín tin vào thổ công trong nhà. Thầy gieo 3 đài âm dương và được cả 3 nên lấy làm đắc trí, tin rằng mình đã đúng vì vậy hôm sau thầy bệ vệ ngồi trên giường và bảo học sinh đọc thật to và từ đây sự thật mới được vạch trần. Tình huống gây cười thứ ba, khi bị bố bọn trẻ vạch trần, thầy không những không nhận sai mà còn bao biện cho sự ngu dốt của mình bằng một cái “lí sự cùn”.

Thầy đã vòng vo giải thích để che đi sự dốt nát của mình với một câu nói hoang đường và vô lí: “Dủ dỉ là con dù dì, dù dì là chị con công, con công là ông con gà”. Cách lí giải của thầy hoang đường đến mức khiến người ta phải bật cười, nhưng đáng chê trách hơn là thầy đi dạy chữ mà các chữ tối thiểu trong sách thầy cũng không biết. Thông qua các tình huống gây cười trong câu truyện, chúng ta đã thấy được một ông thầy dốt nhưng lại thích khoe giỏi, khi bị vạch trần không những không biết nhận sai mà còn bao biện cho bản thân bằng cái lí sự cùn hoàn toàn không thể tin tưởng được. Tất cả những hành động để cố gắng dấu đi cái dốt của người thầy này đã làm cho thầy trở nên thảm hại hơn và thật đáng buồn cười trong mắt mọi người.

Tiếng cười trong câu chuyện mang ý nghĩa phê phán, giáo dục cao: Truyện “Tam đại con gà” phê phán một tật xấu trong đại bộ phận nhân dân đó là dốt nhưng không chịu học hỏi, luôn cố gắng để che đậy cái dốt của mình. Truyện còn phê phán những người mắc bệnh sĩ diện hão luôn cho mình là đúng, khoe khoang, tâng bốc bản thân trong khi bản thân lại là người kém hiểu biết. Cùng với đó, câu chuyện đã nêu lên một đạo lí vô cùng quan trọng đó là đừng che đậy cái dốt của bản thân, thay vào đó nên chăm chỉ học hỏi để bản thân được hoàn thiện hơn.

Người ta vẫn thường nói, người dốt không đáng cười mà những người giấu dốt mới đáng cười. Vì vậy hãy luôn cố gắng học hỏi để hoàn thiện bản thân mình, không biết thì phải hỏi những người biết. Đây là đạo lí rất quan trọng trong cuộc sống giúp cho mọi người ngày một hoàn thiện hơn.

PHÂN TÍCH TRUYỆN CƯỜI TAM ĐẠI CON GÀ

 Bài làm
      Truyện Tam đại con gà là một câu chuyện hay và mang ý nghĩa phê phán sâu sắc. Phê phán thói dốt hay chơi chữ, dốt học làm sang của một bộ phận nhân dân, một tật xấu phổ biến và rút ra được nhiều bài học cho chính bản thân mình.
      Mở đầu truyện, tình huống mâu thuẫn đã được bộc lộ, tức là cái cười đã được mai phục: “Xưa có anh học trò học hành dốt nát, nhưng trò đời “xấu hay làm tốt, dốt hay nói chữ”, đi đâu cũng lên mặt văn hay chữ tốt”. Ở anh học trò này chứa đựng mâu thuẫn giữa nội dung và hình thức, sự trống rỗng, dốt nát bên trong và sự khoe mẽ, lên mặt ta đây giỏi bề ngoài. Từ sự giới thiệu khái quát chung đó, câu chuyện đi vào những chi tiết cụ thể: anh được mời dạy trẻ vì người ta tưởng anh vẫn hay chữ tốt thật.
      Vì thực chất kém cỏi, dốt nát mà lại nhận đi làm thầy dạy chữ nên tất nhiên anh học trò dốt phải đối mặt với những tình huống khó xử. Nhân buổi dạy sách Tam thiên tự, có chữ “kê” là gà với nhiều nét rắc rối, không biết chữ gì, học trò lại hỏi gấp, thầy cuống, nói liều “dủ dỉ là con dù dì”. Yếu tố hài hước là ở chỗ: thầy đi dạy chữ mà chữ tối thiểu cũng không biết, đã thế lại giấu dốt, dạy sai một cách liều lĩnh.
      Do học trò hỏi gấp nên thầy cuống, nói liều chứ thầy cũng biết mình dốt nên bảo học trò đọc khẽ, “trong lòng vẫn thấp thỏm”. Chi tiết thầy khấn thổ công nhà chủ “xem chữ ấy có phải thật là dù dì không” và được thổ công “cho cả ba đài” là chi tiết dẫn dắt hợp lí, tạo cho kịch tính trong truyện tiếp tục phát triển. Trước khi khấn thổ công, thầy còn thấp thỏm, “bảo học trò đọc khẽ”.
      Cách xử lí của thầy có phần thận trọng vì thực chất thầy biết được sự kém cỏi của mình nhưng lại muốn che giấu: “thầy cũng khôn, sợ nhỡ sai, người nào biết thì xấu hổ”. Như vậy, ở tình huống khó xử này, thầy đồ đã tự bộc lộ cái dốt của mình. Chú ý cách kể chuyện rất sinh động, chính xác. Khấn thổ công xong, “thầy lấy làm đắc chí lắm, hôm sau bệ vệ ngồi trên giường, bảo trẻ đọc cho to”.
      Tình huống tiếp theo là hệ quả tất yếu của tình huống thứ nhất. Dốt chữ mà đi dạy chữ, dạy chữ sai mà cứ tưởng là đúng, cho học trò đọc to (mâu thuẫn tăng thêm). Chi tiết bố đứa trẻ là người lao động cuốc đất ngoài vườn cũng biết chữ kê nghĩa là gà (thế mà thầy không biết) – tăng tính hài hước. Tác phẩm tự sự dân gian không chú ý miêu tả tâm lí nhân vật nhưng truyện cười này đã dành một câu miêu tả ý nghĩ của thầy.
      Thầy nghĩ thầm: “Mình đã dốt, thổ công nhà nó cũng dốt nữa”. Chi tiết này có ý nghĩa quan trọng làm tiếng cười thêm phần thú vị, nhưng cũng để chuẩn bị cho cái đáng cười ở phần tiếp theo. Ý nghĩ ấy khẳng định rằng không phải thầy nghĩ mình đúng mà thực chất là biết mình sai.
      Biết là sai nhưng tiếp tục giấu dốt, tìm cách chống chế cho cái dốt của mình nên càng kích thích cho tiếng cười phát triển. Quả thật là quá liều lĩnh khi ông đồ rởm nói rằng: “Tôi vẫn biết chữ ấy là “kê”, mà ,“kê” nghĩa là gà, nhưng tôi dạy thế là dạy cho cháu biết đến tận tam đại con gà kia”. “Thế này nhé ! Dủ dỉ là con dù dì, dù dì là chị con công, con công là ông con gà!”.
      Từ lời giới thiệu khái quát đầu truyện đến kết thúc truyện, anh học trò làm thầy dạy trẻ đã tự bộc lộ cái mâu thuẫn trái tự nhiên của mình. Theo lẽ tự nhiên, đi làm nghề thầy đồ là phải hay chữ thì anh ta lại dốt chữ. Nghề gì thì có thể kém chữ chứ chọn nghề thầy mà dốt chữ thì nực cười lắm thay! Truyện cười đã khai thác vào vấn đề bản chất nhất của mỗi đối tượng gây cười. Có thể so sánh với một số truyện cười khác như chuyện thầy lang chữa bệnh bốc thuốc nhầm làm người bệnh chết, thầy cúng không đọc đúng tên người cần cúng vì đọc nhầm sớ của nhà khác,…
      Các thầy hành nghề vì miếng cơm manh áo mà không có đạo đức nghề nghiệp. Mâu thuẫn khác ở đây là dốt nhưng lại giấu dốt, luôn khoe mình văn hay chữ tốt. Từ mâu thuẫn đó, anh đồ dốt đã tự đưa mình vào những tình huống bất lợi và phải tự bộc lộ mình. Anh ta càng cố che giấu thì người nghe càng nhận thấy sự dốt nát nhưng liều lĩnh, bất chấp đúng sai của anh ta.
      Đây là truyện cười trào phúng mang ý nghĩa phê phán cái xấu trong nội bộ nhân dân. Ở đời, dốt làm nghề gì cũng khổ, nhưng làm nghề thầy, dạy chữ cho người mà dốt thì vô cùng tai hại. Vả chăng, nếu biết mình dốt thì phải học hỏi cho tiến bộ chứ chỉ lo giấu dốt, che đậy cái dốt của mình thì anh ta luôn lâm vào tình thế bất lợi và chỉ trở thành trò cười cho thiên hạ.
      Tuy nhiên tiếng cười ở đây không phải là tiếng cười đả kích nên vẫn làm cho người nghe cười vui vẻ và soi vào tấm gương đó để tự răn mình. Ý nghĩa tích cực của tiếng cười dân gian là ở chỗ đó.

NGHỆ THUẬT GÂY CƯỜI TRONG TÁC PHẨM TAM ĐẠI CON GÀ

 Bài làm

       Truyện cười chiếm số lượng không hề nhỏ trong văn học học dân gian cũng bởi thiên chức đặc biệt của nó: giải trí và phê phán. Những câu chuyện cười gối đầu giường của lũ con trẻ từ bao đời nay không chỉ tiếng cười sảng khoái mà còn là bài học răn dạy được gửi gắm. Và tất nhiên, tiếng cười sâu cay ấy không phải ngẫu nhiên được tạo nên mà chính bởi khả năng xây dựng nghệ thuật gây cười tài tình. Tam đại con gà là một trong những truyện có nghệ thuật gây cười đặc sắc.

Đọc tiếp  SOẠN TAM ĐẠI CON GÀ SIÊU NGẮN

Câu chuyện kể về một anh học trò học hành kém cỏi nhưng vẫn lên mặt văn hay chữ tốt. Có người nông dân tưởng thật bèn nhờ anh về dạy chữ cho con. Khi học đến chữ “kê”, trẻ hỏi dồn, cuống quá anh liền nói liều “Dủ dỉ là con dù dì”. Anh sợ sai sẽ xấu hổ nên dặn học trò đọc khẽ nhưng vẫn thấp thỏm trong lòng. Anh liền đi xin ba đài âm dương ở bàn thờ tổ tông và được cả nên đắc chí, yên tâm hôm sau bảo trò đọc to. Người bố nghe được, phát hiện, thầy bèn nhanh trí nói gỡ: “Dạy thế là để biết đến tam đại con gà.”

Muốn phát hiện và hiểu được nghệ thuật gây cười trong truyện Tam đại con gà thì cần nắm rõ: Truyện cười là gì? Nghệ thuật gây cười là gì? Truyện cười thực chất là những câu chuyện dân gian ngắn gọn kể về những sự việc trái tự nhiên của con người, có tác dụng gây cười, nhằm mục đích giải trí và thư giãn. Nghệ thuật gây cười thường được sử dụng là các biện pháp phóng đại, ngoa dụ, chơi chữ hay đơn giản là các lời nói đáng cười, hành động đáng cười, cử chỉ đáng cười tạo nên các chi tiết, sự kiện gây cười. Nghệ thuật gây cười trong truyện Tam đại con gà chính là thủ pháp tăng tiến tình huống gây cười để nhân vật tự tạo ra các tiếng cười. Các tình huống nối tiếp nhau tạo nên hết bất ngờ này tới bất ngờ khác và vang lên mạnh mẽ khi tiếng cười cuối cùng khép lại.

Đọc tiếp  TÌM HIỂU VỀ THỂ LOẠI TRUYỆN CƯỜI

Tình huống thứ nhất mở ra khi anh học trò giải thích chữ “kê” là “dủ dỉ là con dù dì”. Ông bà ta chẳng có có câu rằng: “Biết thì thưa thốt, không biết thì dựa cột mà nghe.” Anh học trò rõ là không biết nghĩa của chữ “kê” lại đi nói láo, nói bừa. Đây là chữ cơ bản mà một người học chữ phải biết, đến ông nông dân – bố đứa trẻ cũng biết mà anh học trò lại không biết, không nhận ra mặt chữ. Tất cả thể hiện sự dốt nát về mặt kiến thức một cách rõ ràng mà lại đi làm nghề gõ đầu trẻ. Dù cho hắn không biết chữ nhưng cũng phải biết rằng con “dù dì” không có thật trong thực tế. Vậy là hắn dốt cả kiến thức sách vở lẫn ngoài cuộc sống. Người đọc ắt phải bật cười vì sự kém cỏi của ông thầy dởm này.

Tình huống thứ hai nằm ở việc anh ta sợ sai, dặn học trò đọc khẽ. Đây hoàn toàn là phản ứng bình thường của con người, sai thì xấu hổ. Vậy nên anh ta rất ngại khi mọi người biết mình dốt nát. Anh bèn láu cá bảo học trò đọc khẽ để che đậy cái dốt của mình lại. Một người đã dốt nhưng lại giấu dốt, trước nay luôn đề tài bị phê phán rất mạnh mẽ. Thật đáng chê trách!

Việc đi hỏi thổ công có lẽ là tình huống vô cùng đặc sắc tiếp theo. Thông thường, nếu không biết thì phải tìm sách mà đọc, tìm người mà hỏi, vậy mà anh chàng lại đi hỏi thổ công. Tiếng cười vang ra khi sự giấu dốt đi tới cùng cực. Thổ Công cho ba đài âm dương được cả ba tức là Thổ Công đồng ý với anh học trò. Nghĩ vậy, nên anh ta tự tin quát trẻ đọc to. Ông thầy đồ này không chỉ dốt mà còn mắc tật mê tín dị đoan, tin vào thần thánh quỷ thần. Đến khi bị chủ nhà hỏi thì còn đổ tội: “Mình đã dốt, thổ công nhà nó cũng dốt nữa.” Với tình huống này, cái dốt được phóng đại lên nhiều lần, dốt cả về kiến thức lẫn nhận thức.

Tình huống thứ tư khép lại câu chuyện cười cũng là lúc khiến tiếng cười bật ra sâu cay nhất. Khi bị chủ phát hiện và chất vấn thì thầy giải thích vòng vo, thiếu tính xác thực: “Dủ dỉ là con dù dì, con dù dì là chị con công, con công là ông con gà”. Thầy dốt chữ nhưng không ngờ lại từ con “dù dì” vô nghĩa ấy nói ra hàng loạt quan hệ vô nghĩa khác một cách nhanh chóng đến vậy. Đã dốt còn không chịu tiếp thu, còn cãi chày cãi cối, bảo thủ và cố giành phần thắng về mình. Ông thầy đồ này kém cả về đức hạnh lẫn chữ thánh hiền. Chỉ xoáy vào một chữ “kê”, nhưng một loạt tình huống được trải ra, tăng dần cấp độ và phát ra tiếng cười mạnh mẽ nhất khi kết thúc truyện.

Như đã nói ở trên, không dừng lại ở việc tạo tiếng cười, nghệ thuật gây cười trong truyện Tam đại con gà còn nhằm truyền tải những bài học đạo lí. Đó là sự phê phán gay gắt với những người đã dốt còn thích khoe khoang, giấu dốt; là sự phê phán cả thói mê tín dị đoan cùng sự bảo thủ, sĩ diện hão. Đã dốt đặc còn đi làm thầy đồ thì hậu quả sẽ thế nào? Đây chính là thực trạng “thầy đồ rởm” trong xã hội xưa. Hơn hết, cũng là lời răn thế hệ hôm nay rằng bản thân mỗi người cần không ngừng cố gắng học hỏi, chớ là “ếch ngồi đáy giếng”, tự kiêu về bản thân.

Chính nhờ nghệ thuật gây cười mà truyện Tam đại con gà trở nên hài hước và ý nghĩa hơn bao giờ hết. Ông cha ta từ ngàn đời xưa vẫn vậy, trong lúc lao động mệt mỏi vẫn tạo ra những câu chuyện thật hữu ích để giải tỏa tâm hồn và còn đan cài vào đó bao lời bảo ban mà vẫn còn nguyên giá trị đến thế hệ hôm nay