DÂN SỐ VÀ SỰ GIA TĂNG DÂN SỐ

Mục lục bài viết

I. Dân số và tình hình phát triển dân số thế giới

1. Dân số thế giới

– Giữa năm 2005 dân số thế giới là 6.477 triệu người.

– Quy mô dân số giữa các châu lục và các nước khác nhau (có 11 quốc gia/200 quốc gia với dân số trên 100 triệu người, 17 nước có số dân từ 0,01- 0,1 triệu người).

– Quy mô dân số thế giới ngày càng lớn.

2. Tình hình phát triển dân số thế giới

– Thời gian dân số tăng thêm 1 tỉ người càng rút ngắn từ 123 năm xuống 32, xuống 15 năm, 13 năm, 12 năm.

– Thời gian dân số tăng gấp đôi cũng rút ngắn: Từ 123 năm còn 47 năm.

            Tốc độ gia tăng dân số nhanh, quy mô ngày càng lớn đặc biệt từ nửa sau thế kỉ XX do tỉ lệ tử vong giảm nhờ những thành tựu của y tế, chăm sóc sức khỏe,…

II. Gia tăng dân số

1. Gia tăng tự nhiên

a. Tỉ suất sinh thô: Tương quan giữa số trẻ em được sinh ra trong năm so với số dân trung bình ở cùng thời điểm (đơn vị: ‰).

1534931388180 cong thuc TSS tho bai 22 lop 10

            – Tỉ suất sinh thô xu hướng giảm mạnh, ở các nước phát triển giảm nhanh hơn, nhóm nước đang phát triển cao hơn nhóm phát triển.

b.Tỉ suất tử thô: Tương quan giữa số người chết trong năm so với số dân trung bình cùng thời điểm (đơn vị:‰).

1534931437608 cong thuc TST tho bai 22 lop 10

            – Tỉ suất tử thô có xu hướng giảm rõ rệt (tuổi thọ trung bình tăng), mức chênh lệch tỉ suất tử thô giữa các nhóm nước không lớn như tỉ suất sinh thô.

1534931487804 tst bai 22 lop 10

 

– Nguyên nhân ảnh hưởng đến tỉ suất tử thô: Do đặc điểm kinh tế – xã hội, chiến tranh, thiên tai,…

 

 

c. Tỉ suất gia tăng dân số tự nhiên (Tg)

– Là sự chênh lệch giữa tỉ suất sinh thô và tử thô, coi là động lực phát triển dân số (đơn vị: %).

1534931569663 TS GTDS tu nhien bai 22 lop 10

– Có 5 nhóm:

+ Tg ≤  0%: Nga, Đông Âu

+ Tg = 0,1-0,9%: Bắc Mĩ, Ôxtrâylia, Trung Quốc, Cadắctan, Tây Âu…

+ Tg = 1 -1,9%: Việt Nam, Ấn Độ, Bra xin, Mêhicô, Angiêri,..

+ Tg = 2-2,9%: Đa số các nước ở châu Phi, Ảrậpxêút, Pakistan, Ápganixtan,Vêlêduêla, Bôlivia,..

+ Tg ≥  3%: Côngô, Mali, Yêmen, Mađagaxca…

d. Ảnh hưởng của tình hình tăng dân số đối với sự phát triển kinh tế – xã hội.

– Gia tăng dân số nhanh gây sức ép lớn đối với phát triển kinh tế – xã hội và bảo vệ môi trường

            + Lực hút: đất đai màu mỡ, dễ kiếm việc làm

+ Lực đẩy: điều kiện sống khó khăn, thu nhập thấp

3. Gia tăng dân số

– Tỉ suất gia tăng dân số bằng tổng số của tỉ suất gia tăng tự nhiên và tỉ suất gia tăng cơ học. (đơn vị %).

– Động lực phát triển dân số vẫn là gia tăng dân số tự nhiên